หนุนสินค้า GI ขายออนไลน์สู้ภัยโควิด-19

พร้อมรับมือโควิด-19, ช่องทางสร้างรายได้, 13 มิถุนายน 2563

ใจความสำคัญ

  • รัฐบาลได้จัดโครงการ “ร่วมใจ ช่วยจีไอไทย พ้นภัยโควิด”  โดยใช้เฟซบุ๊กแฟนเพจ : GI Thailand เป็นสื่อกลางการขายสินค้าที่มีสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ว่าเกิดขึ้นในพื้นที่เฉพาะเจาะจงเท่านั้น โดยเน้นให้สินค้าไทยมีเรื่องราว ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมเคียงคู่กับคนไทย เพื่อช่วยเหลือและสร้างรายได้ให้กับชุมชนทั่วประเทศ ในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโควิด-19
  • ปัจจุบันประเทศไทยมีสินค้า GI จำนวน 124 รายการ ใน 76 จังหวัด และจะมีครบ 77 จังหวัดภายในปีนี้

ประเทศไทยมีต้นทุนทางทรัพยากรที่ดี เมื่อผสานเข้ากับเสน่ห์ทางวัฒนธรรมอันหลากหลาย ยิ่งทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ที่โดดเด่นจำนวนมาก หนึ่งในนั้น คือ สินค้าที่ได้รับเครื่องหมายรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ว่า เป็นของดีที่มีความพิเศษไม่เหมือนใคร และจะเกิดขึ้นได้ในพื้นที่เฉพาะเจาะจงเท่านั้น และได้รับเครื่องหมายรับรองที่เรียกสั้น ๆ ว่า สินค้า Geographical Indication หรือที่มักเรียกกันโดยย่อว่า GI นั่นเอง

ที่ผ่านมาสินค้า GI สามารถเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ทั้งในแง่ของการซื้อขายในประเทศและการส่งออก ทั้งยังต่อยอดรายได้ที่เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยว แต่ในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาด โควิด-19 สินค้า GI เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากไม่สามารถจำหน่ายสินค้าได้ตามปกติ

พล.อ.ประยุทธ์  จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเคยกล่าวระหว่างการเยี่ยมชมศูนย์พิพิธภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาตำบลบ้านแก่งเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2561 ว่า “สิ่งที่สำคัญในการสร้างผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่ายต้องคำนึงถึงความต้องการของตลาด มีรูปลักษณ์ที่ทันสมัย มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง สร้างจุดขายขึ้นมา หรือเรียกว่าการมีสตอรี่ (Story) นั่นคือ มีประวัติศาสตร์ความเป็นมา มีเรื่องราวทางวัฒนธรรม นำไปสู่การสร้างแบรนด์ที่มีมูลค่าทางการตลาดที่มากขึ้น”

เพื่อสนับสนุนเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง การมีสตอรี่ และเรื่องราวทางวัฒนธรรมตามแนวทางของนายกรัฐมนตรี รัฐบาลจึงได้ออกมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการสินค้า GI โดยกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ได้จัดโครงการ “ร่วมใจ ช่วยจีไอไทย พ้นภัยโควิด” โดยใช้เฟซบุ๊กแฟนเพจ : GI Thailand เป็นสื่อกลางแนะนำสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (จีไอ) เพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการสินค้า GI ทั่วประเทศ สอดรับกับพฤติกรรมผู้บริโภคในปัจจุบันที่ใช้ช่องทางออนไลน์ในการจับจ่ายสินค้ามากขึ้น

สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI คือ ทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหนึ่ง เป็นเครื่องหมายที่ใช้กับสินค้าที่มาจากแหล่งผลิตเฉพาะเจาะจง เปรียบเสมือนแบรนด์ของท้องถิ่นที่บ่งบอกถึงที่มาของสินค้า สำหรับสินค้าที่จะนำมาจำหน่ายผ่านทางเฟซบุ๊ก GI Thailand ในเบื้องต้นมีผู้ประกอบการที่มีความพร้อมในการจัดส่งสินค้าแก่ผู้บริโภคผ่านระบบไปรษณีย์และสถานบริการขนส่งเอกชน ตอบรับเข้าร่วมทั้งสิ้น 104 ราย ประกอบด้วย 45 สินค้า จาก 35 จังหวัดทั่วประเทศ อาทิ ทุเรียนหลงลับแลอุตรดิตถ์ ลิ้นจี่แม่ใจพะเยา ปลากุเลาเค็มตากใบ กาแฟเมืองกระบี่ ศิลาดลเชียงใหม่ ลำไยอบแห้งเนื้อสีทองลำพูน กาแฟดอยตุง ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ ข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง นิลเมืองกาญจน์ เป็นต้น

แม้ว่าสินค้าโดยส่วนใหญ่จะมีคุณภาพดีและมีชื่อเสียงเป็นทุนเดิม เนื่องจากความโดดเด่นของแหล่งผลิตผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่น แต่การขอรับเครื่องหมาย GI ถือเป็นแนวทางเสริมสร้างการเติบโตให้กับผลิตภัณฑ์เหล่านั้น หากสินค้าใดที่ขอยื่นจดทะเบียน GI และได้รับการขึ้นทะเบียนแล้ว ก็จะใช้เครื่องหมายนี้ในประกอบการค้าได้

ประโยชน์ของเครื่องหมาย GI มีหลายด้าน อาทิ คุ้มครองชื่อสินค้าให้เป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของชุมชน โดยไม่สามารถเลียนแบบได้ เช่น จะนำต้นห้อมจากจังหวัดแพร่ ไปผลิตผ้าหม้อห้อมที่จังหวัดน่าน ก็ไม่สามารถใช้คำว่า “ผ้าหม้อห้อมแพร่” ได้ เพราะนอกจากวัตถุดิบแล้ว สินค้า GI ต้องมีลักษณะที่เฉพาะเจาะจงอื่น ๆ ประกอบ อาทิ สภาพแวดล้อม ภูมิอากาศ ภูมิปัญญาเฉพาะถิ่น ฯลฯ ซึ่งมีส่วนกับลักษณะพิเศษของตัวผลิตภัณฑ์

GI ยังเป็นเครื่องมือทางการตลาดที่สร้างความแตกต่างให้กับสินค้า ซึ่งแนวทางการพิจารณาขึ้นทะเบียน GI จะคำนึงถึงเรื่องนี้อย่างมาก สินค้า GI จึงต้องมีความพิเศษอย่างแท้จริง ส่งผลต่อมูลค่าของสินค้าที่เพิ่มขึ้นตามไปด้วย กล่าวได้ว่า เป็นการเชิดชูจุดเด่นของสินค้าขึ้นมาอีกระดับ

นอกจากนั้น เครื่องหมาย GI มีใบอนุญาตอายุ 2 ปี ดังนั้น จึงต้องมีการตรวจสอบเพื่อขอต่ออายุอย่างต่อเนื่อง นับเป็นกลไกในการรักษามาตรฐานของสินค้าและภูมิปัญญาท้องถิ่น เสริมความเข้มแข็งให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน อีกทั้งการเยี่ยมชมแหล่งต้นทางของสินค้า GI ยังต่อยอดการท่องเที่ยวสู่ชุมชน ซึ่งประโยชน์ทั้งหมด ล้วนเป็นการก่อรายได้ให้กับคนในชุมชนให้เติบโตอย่างเข้มแข็งและยั่งยืน

การเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมรายได้ให้กับชุมชน เป็นหนึ่งในแนวทางการดำเนินงานของรัฐบาล ควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพของสินค้าในท้องถิ่นทั่วประเทศ เพื่อสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานราก ควบคู่กับการอนุรักษ์ภูมิปัญญาและเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอันมีค่าของประเทศไทย

ปัจจุบัน  มีสินค้าที่ขึ้นทะเบียน GI แล้ว 124 รายการ ใน 76 จังหวัด ล่าสุดในปี 2563 มีสินค้าที่ประกาศขึ้นทะเบียน GI จำนวน 4 รายการ ประกอบด้วย  “มะขามเทศเพชรโนนไทย” ที่มีความโดดเด่น ฝักใหญ่ เนื้อกรอบ สีขาวขุ่นปนชมพู รสชาติหวานมัน ปลูกในพื้นที่ อ.โนนไทย จ.นครราชสีมา โดยการขึ้นทะเบียน GI ครั้งนี้ ทำให้ปัจจุบันจังหวัดนครราชสีมาเป็นจังหวัดที่มีสินค้า GI มากที่สุดในประเทศไทย จำนวน 6 รายการ เช่นเดียวกับจังหวัดเชียงราย

ส้มโอทองดีบ้านแท่น สินค้า GI จ.ชัยภูมิ

ต่อมาคือ “ส้มโอทองดีบ้านแท่น” ปลูกในพื้นที่ อ.บ้านแท่น จ.ชัยภูมิ เป็นส้มโอพันธุ์ทองดี เปลือกบาง เนื้อฉ่ำ ไม่แฉะ รสชาติกลมกล่อมหวานอมเปรี้ยว ไม่ขม  “มะพร้าวน้ำหอมบางคล้า” ปลูกในพื้นที่ อ.บางคล้า อ.คลองเขื่อน และ อ.เมืองฉะเชิงเทรา จ.ฉะเชิงเทรา มีลักษณะผลเล็กยาวรี ผิวเปลือกมีสีเขียวอมเหลือง เนื้อมะพร้าวมีสีขาวขุ่น น้ำมะพร้าวมีกลิ่นหอมคล้ายใบเตย รสชาติหวานเด่น และ “โอ่งมังกรราชบุรี” เครื่องปั้นดินเผาที่ผลิตจากดินเหนียวสีน้ำตาลแดง สลับจุดขาวหรือดินสีมันปูที่พบในเขตพื้นที่ อ.เมืองราชบุรีและ อ.เมืองโพธาราม จ.ราชบุรี ทั้งประเภทเคลือบและไม่เคลือบด้วยน้ำเคลือบขี้เถ้า มีการตกแต่งลวดลายเป็นลายมังกรหรือลายอื่น ๆ ผลิตตามขั้นตอนดั้งเดิมแบบจีนที่ถ่ายทอดกันมาผนวกกับภูมิปัญญาของคนราชบุรี

สินค้า GI จ.ราชบุรี

เท่ากับว่าปัจจุบัน ประเทศไทยมีสินค้า GI เกือบครบทุกจังหวัด เหลือเพียง จ.อ่างทอง ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการขอรับขึ้นทะเบียนให้กับ “กลองเอกราช” ซึ่งมีการผลิตที่หมู่บ้านทำกลอง ต.เอกราช หมู่บ้านที่มีความผูกพันกับเครื่องดนตรีมาอย่างยาวนาน เนื่องจากเป็นแหล่งรวมศิลปะวัฒนธรรมทางภาคกลาง ไม่ว่าจะเป็นเพลงพื้นบ้าน ลิเก และวงปี่พาทย์มอญ  โดยคาดว่า “กลองเอกราช” จะดำเนินขึ้นทะเบียน GI ได้ภายในปีนี้ ส่งผลให้ประเทศไทยมีสินค้า GI ครบ 77 จังหวัด

จ.อ่างทอง กำลังขึ้นทะเบียน “กลองเอกราช” ทำให้ประเทศไทยมีสินค้า GI ครบทั้ง 77 จังหวัด

ผู้ที่เคยสัมผัสกับสินค้า GI จะทราบดีว่า คุณภาพและความพิเศษของผลิตภัณฑ์มีความโดดเด่นไม่เหมือนใคร หากได้ไปเยือนถึงชุมชน จะยังซาบซึ้งและทึ่งกับเอกลักษณ์ทางภูมิปัญญา นับเป็นการส่งเสริมคุณค่าของสินค้าไทย และสร้างรอยยิ้มให้คนในชุมชน

ในช่วงที่ทุกคนยังต้องคุมเข้มด้านสุขอนามัย  หากมีโอกาสก็ช่วยอุดหนุนสินค้า GI ทางเฟซบุ๊กแฟนเพจ : GI Thailand หรือช่องทางออนไลน์ ของสินค้า GI ทั่วประเทศ เพื่อให้รอยยิ้มนั้นยังช่วยส่งเสริมเอกลักษณ์อันงดงามตามแนวทางของนายกรัฐมนตรีที่ต้องการให้สินค้าไทยมีเรื่องราว ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม ให้เคียงคู่กับคนไทยต่อไป

 

คลิกดูสินค้า GI ในแต่ละภูมิภาค   www.ipthailand.go.th/th/gi-002.html

 

สำหรับท่านที่มีสินค้าดีๆ อยู่ในมือและสนใจที่จะขอขึ้นทะเบียน GI ท่านสามารถศึกษาแนวทางในการดำเนินการเรื่องนี้ได้ที่นี่ หรือโทรศัพท์สอบถามได้ที่สายด่วนกรมทรัพย์สินทางปัญญา หมายเลข 1368 หรือ 025475024

13 มิถุนายน 2563/ 533 Views/ เวลาอ่าน 8 นาที

ส่งข้อคิดเห็น/คำถาม/ข้อเสนอแนะให้ สบนร.

เรื่องที่ควรอ่านต่อ

19 เมษายน 2563/ 97 Views/ เวลาอ่าน 4 นาที

22 เมษายน 2563/ 898 Views/ เวลาอ่าน 8 นาที

16 มิถุนายน 2563/ 73 Views/ เวลาอ่าน 4 นาที

18 มิถุนายน 2563/ 47 Views/ เวลาอ่าน 3 นาที

30 มิถุนายน 2563/ 49 Views/ เวลาอ่าน 4 นาที

27 มีนาคม 2563/ 119 Views/ เวลาอ่าน 10 นาที

18 มิถุนายน 2563/ 62 Views/ เวลาอ่าน 5 นาที

4 มิถุนายน 2563/ 39 Views/ เวลาอ่าน 2 นาที

14 เมษายน 2563/ 101 Views/ เวลาอ่าน 6 นาที

สถานการณ์
โควิด-19